Ahead stuurpen of normale stuurpen: wat is het verschil en hoe herken je ze?

Wanneer je een voorstoeltje op de fiets wilt monteren, kom je regelmatig de termen Ahead stuurpen, traditionele stuurpen of normale stuurpen tegen.

Aan de buitenkant lijkt het verschil misschien niet zo groot. In beide gevallen verbindt de stuurpen uiteindelijk het stuur met de voorvork.

Technisch zijn het echter twee heel verschillende systemen.

Het belangrijkste verschil is eigenlijk eenvoudig:

Een traditionele stuurpen gaat ín de stuurbuis van de voorvork. Een Ahead stuurpen klemt óm de buitenkant van de stuurbuis.

Dat verschil heeft gevolgen voor de manier waarop het balhoofd wordt afgesteld, de hoogte van het stuur wordt bepaald én voor de montage van bijvoorbeeld een fietsstoeltje voorop.

Eerst even: wat is de stuurbuis?

Om het verschil te begrijpen, is het handig om te weten hoe de voorkant van een fiets is opgebouwd.

De voorvork bestaat niet alleen uit de twee vorkpoten rondom het voorwiel. Vanaf de vork loopt een buis omhoog door het frame.

Deze buis noemen we de stuurbuis van de voorvork.

De stuurbuis loopt door de balhoofdbuis van het fietsframe. Boven en onder bevinden zich lagers, waardoor de voorvork en het stuur soepel naar links en rechts kunnen draaien.

Bovenaan moet vervolgens het stuur met deze constructie verbonden worden.

En precies daar ontstaat het verschil tussen de traditionele stuurpen en Ahead.

Hoe zit een normale of traditionele stuurpen gemonteerd?

Wat we bij fietsstoeltjes meestal een normale of traditionele stuurpen noemen, is technisch een zogenaamde quill-stuurpen.

Bij dit systeem gaat een relatief lange schacht van de stuurpen in de stuurbuis van de voorvork.

Je ziet dus maar een deel van de stuurpen. Een behoorlijk stuk zit binnenin de voorvork.

Onderaan deze stuurpen zit een wig of expander. Door de lange bout boven in de stuurpen aan te draaien, wordt deze wig aangetrokken en klemt de stuurpen zichzelf stevig vast tegen de binnenzijde van de stuurbuis.

Schematisch ziet dat principe er ongeveer zo uit:

Stuur
↓
Stuurpen
↓
Lange schacht in de stuurbuis
↓
Expander/wig
↓
Stuurbuis van de voorvork

De stuurpen wordt dus van binnenuit vastgeklemd.

De stuurpen stelt bij dit systeem het balhoofd niet af

Een interessant technisch verschil is dat bij een traditionele stuurpen de stuurpen zelf niet verantwoordelijk is voor het afstellen van de balhoofdlagers.

De voorvork heeft bij het traditionele systeem een stuurbuis met schroefdraad.

Bovenaan zitten een verstelbare lagerconus/race en een borgmoer. Daarmee worden de balhoofdlagers op de juiste spanning gezet en wordt de afstelling geborgd.

Pas daarna wordt de traditionele stuurpen in de stuurbuis geplaatst.

De bevestiging van de stuurpen en de afstelling van het balhoofd zijn hier dus in belangrijke mate twee afzonderlijke zaken.

Hoe herken je een traditionele stuurpen?

Bij veel traditionele stuurpennen zie je een vrij smalle verticale pen vanuit het balhoofd omhoogkomen.

Vaak is bovenop één centrale inbusbout zichtbaar. Deze bout loopt door de stuurpen naar de expander of wig binnen in de stuurbuis.

Een ander herkenningspunt is dat de stuurpen een stuk omhoog of omlaag kan worden geschoven, zolang je binnen de toegestane minimum- en maximumpositie blijft.

Bij zo'n stuurpen staat meestal een minimum insertion-markering. De stuurpen mag nooit zo hoog worden geplaatst dat deze markering boven de stuurbuis zichtbaar wordt.

Hoe zit een Ahead stuurpen gemonteerd?

Bij een Ahead-systeem werkt het compleet anders.

De stuurbuis van de voorvork loopt door het balhoofd omhoog en steekt aan de bovenzijde uit.

Deze stuurbuis heeft bij een regulier Ahead/threadless systeem geen schroefdraad.

De Ahead-stuurpen wordt vervolgens over de buitenkant van deze stuurbuis geschoven.

Aan de zijkant of achterkant van de stuurpen zitten meestal één of twee klembouten. Door deze aan te draaien klemt de stuurpen stevig rondom de stuurbuis.

Het principe is dus:

Stuur
↓
Ahead stuurpen
↓
Stuurpen klemt rondom stuurbuis
↓
Stuurbuis loopt door balhoofd naar voorvork

Bij een traditionele stuurpen zit de bevestiging in de stuurbuis.

Bij Ahead zit de bevestiging om de stuurbuis.

Dat is eigenlijk het belangrijkste verschil om te onthouden.

Waar zijn de ringen onder een Ahead stuurpen voor?

Bij een Ahead stuurpen zie je vaak één of meerdere ronde ringen tussen het balhoofd en de stuurpen.

Dit zijn spacers.

Ze vullen de ruimte op de stuurbuis en kunnen binnen de beschikbare lengte mede worden gebruikt om de hoogtepositie van de stuurpen te bepalen.

Je ziet bijvoorbeeld:

Ahead stuurpen
Spacer
Spacer
Balhoofd
Frame

Bij sommige fietsen zitten ook spacers boven de stuurpen.

De mogelijkheden om de stuurhoogte te veranderen zijn bij een standaard Ahead-systeem anders en doorgaans beperkter dan bij een traditionele quill-stuurpen.

En waar is het dopje bovenop voor?

Boven op een Ahead-systeem zit meestal een ronde dop met in het midden een inbusbout.

Dat is de top cap.

Het lijkt misschien alsof deze bout de stuurpen stevig op de fiets vasthoudt, maar dat is niet zijn belangrijkste functie.

De top cap wordt gebruikt om de juiste voorspanning op de balhoofdlagers te zetten.

Bij een metalen stuurbuis zit daarvoor meestal een zogenaamde star nut in de stuurbuis. De bout van de top cap wordt daarin gedraaid. Door deze voorzichtig aan te trekken, wordt de hele constructie samengedrukt totdat de speling uit het balhoofd is verdwenen, terwijl het stuur nog soepel moet kunnen draaien.

Daarna wordt de stuurpen recht gezet en worden de klembouten van de stuurpen vastgezet.

Het zijn vervolgens vooral deze klembouten van de stuurpen die de stuurpen op zijn plaats houden.

De top-capbout is dus niet bedoeld om simpelweg zo hard mogelijk vast te draaien.

Bij Ahead maakt de stuurpen onderdeel uit van de balhoofdafstelling

Dat is een belangrijk technisch verschil met de traditionele constructie.

Bij een traditionele stuurpen wordt het balhoofd met de verstelbare race en borgmoer op de schroefdraad van de voorvork afgesteld. De stuurpen wordt daarna afzonderlijk binnen in de stuurbuis vastgezet.

Bij Ahead werkt de combinatie van top cap, spacers en stuurpen mee bij het instellen van de voorspanning van het balhoofd. Nadat die voorspanning correct staat, wordt de positie geborgd doordat de stuurpen om de stuurbuis wordt geklemd.

Dat verklaart ook waarom je bij een Ahead-systeem niet zomaar onderdelen tussen de stuurpen en het balhoofd kunt plaatsen zonder rekening te houden met de constructie.

Ahead en traditioneel naast elkaar

Waarom is dit belangrijk bij een fietsstoeltje voorop?

Hier wordt het verschil voor onze klanten echt praktisch.

Veel voorstoeltjes worden gemonteerd met een montageblok rond de stuurpen.

Bij een traditionele stuurpen is vaak een stuk van de verticale stuurpen beschikbaar waarop het montageblok kan worden geplaatst.

Daarbij moet uiteraard nog steeds worden gecontroleerd of de diameter en beschikbare montageruimte binnen de specificaties van het betreffende fietsstoeltje vallen.

Bij een Ahead-systeem ontbreekt zo'n traditionele verticale stuurpenschacht.

Je kunt het montageblok van een voorstoeltje daarom niet automatisch op dezelfde manier monteren.

Voor een Ahead stuurpen kan een adapter nodig zijn

Voor verschillende voorstoeltjes zijn speciale Ahead-adapters of Ahead-montageblokken verkrijgbaar.

Zo'n oplossing creëert een geschikte bevestigingsmogelijkheid bij een fiets waarop het normale stuurpenblok niet rechtstreeks gemonteerd kan worden.

Welke adapter nodig is, hangt af van:

• Merk en type fietsstoeltje
• Diameter van de stuurbuis/stuurpen
• Beschikbare montageruimte
• Hoogte van de spacers
• Vorm van de stuurpen
• Kabels en remleidingen
• Eventuele geïntegreerde kabelgeleiding

Vooral bij moderne elektrische fietsen zien we steeds vaker Ahead-achtige constructies in combinatie met dikke stuurpennen, displays en kabels die door of vlak langs het balhoofd lopen.

Daarom is “ik heb een Ahead stuurpen” nog niet automatisch voldoende informatie om te bepalen welke adapter past.

Hoe weet ik zelf of ik Ahead heb?

Kijk vanaf de zijkant naar de plek waar je stuurpen boven het fietsframe zit.

Zie je een relatief smalle verticale stuurpen die in de voorvork lijkt te verdwijnen? Dan heb je waarschijnlijk een traditionele stuurpen.

Zie je een bredere stuurpen met één of twee klembouten die rondom de bovenkant van de stuurbuis geklemd zit, vaak met ronde spacers eronder? Dan heb je waarschijnlijk een Ahead-systeem.

Een top cap met inbusbout bovenop en klembouten aan de zijkant zijn daarbij duidelijke aanwijzingen.

Niet iedere moderne stuurpen past precies in deze twee vakjes

Er bestaan inmiddels veel variaties.

Denk bijvoorbeeld aan:

• Verstelbare stuurpennen
• Geïntegreerde stuurpennen
• Interne kabelgeleiding
• ICR-systemen
• Speciale e-bike stuurconstructies
• Vouwfietsconstructies
• Adapters en stuurpenverlengers

Daardoor kan een moderne fiets er op het eerste gezicht als Ahead uitzien, terwijl de exacte constructie toch anders is.

Wil je weten of een voorstoeltje of Ahead-adapter op jouw fiets past, kijk dan daarom niet alleen naar het uiterlijk. Controleer ook de maatvoering en beschikbare montageruimte.

Kun je een normale stuurpen zomaar vervangen door Ahead?

Niet door alleen de stuurpen om te wisselen.

De twee systemen gebruiken een andere constructie van de voorvork en het balhoofd. Bij een klassieke traditionele constructie heeft de stuurbuis schroefdraad en wordt een quill-stuurpen binnenin geplaatst. Een Ahead-systeem gebruikt normaal gesproken een gladde, ongegroefde stuurbuis waarop de stuurpen van buitenaf klemt.

Een echte ombouw kan daarom betekenen dat ook andere onderdelen vervangen moeten worden.

Voor het monteren van een kinderzitje is zo'n volledige ombouw meestal helemaal niet nodig. Vaak is een passende adapter of een specifiek Ahead-montageblok een veel logischere oplossing.

Waarom zijn 'langere bouten' meestal niet de oplossing?

We krijgen bij voorstoeltjes ook weleens de vraag of een montageprobleem bij een Ahead-stuurpen kan worden opgelost met langere bouten voor het normale montageblok.

Daarmee verander je echter het fundamentele verschil tussen beide stuurpensystemen niet.

Bij een Ahead-systeem ontbreekt juist de traditionele stuurpenschacht waarop zo'n standaard montageblok bedoeld is te klemmen.

De oplossing moet daarom gezocht worden in een geschikte montagemethode voor Ahead, niet simpelweg in langere bouten.

Twijfel je welke stuurpen je hebt?

Maak dan een duidelijke foto van de fiets vanaf de zijkant, met daarop:

• Het stuur
• De complete stuurpen
• De bovenkant van het balhoofd
• Eventuele spacers
• Kabels rondom de stuurpen

Vaak is op zo'n foto snel te herkennen of het om een traditionele stuurpen, Ahead-stuurpen of een afwijkende constructie gaat.

Dat voorkomt dat je een voorstoeltje of montageblok bestelt dat uiteindelijk niet op de fiets gemonteerd kan worden.

Conclusie

Het technische verschil tussen een Ahead stuurpen en een normale traditionele stuurpen zit vooral in de manier waarop de stuurpen aan de voorvork wordt bevestigd.

Bij een traditionele stuurpen gaat een lange schacht in de stuurbuis en wordt deze met een interne wig of expander vastgeklemd.

Bij een Ahead-systeem loopt de gladde stuurbuis verder omhoog en wordt de stuurpen om de buitenkant van de stuurbuis geklemd. De top cap wordt gebruikt om de balhoofdlagers op de juiste voorspanning te brengen; daarna houden de klembouten van de stuurpen de constructie op zijn plaats.

Voor het normale gebruik van de fiets is dat vooral een technisch verschil. Maar zodra je een fietsstoeltje voorop wilt monteren, wordt het belangrijk. Een montageblok dat op een traditionele stuurpen past, kan bij een Ahead-stuurpen een speciale adapter of ander montageblok nodig hebben.